Hiển thị các bài đăng có nhãn Việc công. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Việc công. Hiển thị tất cả bài đăng

20/7/09

Dễ như vào đại học Mỹ

Dễ như vào đại học Mỹ

TUANVIETNAM: Để thấy rõ hơn sự lạc hậu của kỳ thi tuyển sinh vào đại học và cao đẳng ở nước ta, chúng tôi xin giới thiệu một bài viết của một cựu sinh viên Việt nam đã theo học ở Mỹ. Bạn đọc sẽ thấy cách thức tuyển sinh đại học của họ đơn giản và cũng hiệu quả như thế nào.

19/7/09

Mentorship

Mentorship

Definition of Mentoring

Mentoring is a relationship between an individual with potential and an individual with expertise. The role of the mentor is to guide the professional development of the mentee. Knowledge, experience and organizational perspective are shared candidly within a context of mutual respect and trust.

Mentoring relationships are multidimensional. They may be within or between professional ranks.

Ideally, a mentor should be someone outside the structure of performance review. An academic advisor may be a mentor, but mentors are not limited to academic advisors. When an advisor is a mentor, the conflict of commitment inherent in review requirements (e.g., examinations) needs to be recognized.

The Responsibilities of a Mentor are:

  • to foster intellectual excitement
  • to promote scholarly integrity and values of the profession
  • to share knowledge for how a system works (the politics)
  • to foster development of technical skills (grant writing, teaching, delivery of seminars)
  • to facilitate networking within the professional community
  • to serve as an advocate: promoting strengths of the mentee and protecting resources of the mentee (including time)
  • to respect the psychological advantage inherent in a mentor/mentee relationship, including boundaries

The Responsibilities of a Mentee are:

  • to identify areas for mentorship
  • to identify an individual (or more than one) who meet needs for professional development
  • to initiate relationships
  • to formulate questions and use time with mentor efficiently
  • to accept coaching
  • to critically evaluate information shared by the mentor
  • recognize limits of a mentor/mentee relationship

Potential Pitfalls of Mentoring

The benefits of mentoring will not be achieved, and may even be negated, if you do not follow the rules. There is a real danger of this, particularly if you:

  • Do not give enough time to the mentoring task.
  • Adopt a casual approach to your meetings or other forms of contact with your mentee and change them unilaterally without good reason and do not make further arrangements immediately.
  • Appear to be disorganised and ill-prepared for your meetings with the mentee.
  • Do not take the trouble to understand the needs and expectations of the mentee.
  • Try to be nice to everyone and to satisfy their needs - in fact, to be 'all things to all people'.
  • Do not listen to what the mentee is saying to you.
  • Do not keep a professional distance and become too familiar with the mentee and personally involved with them.
  • Adopt a patronising attitude and do not treat the mentee as an adult.
  • Do not carry out what you have undertaken and, in effect, do not fulfil your part of the bargain.
  • Overstep the boundaries - for example, by straying into tutoring or direct training.

Avoiding the Pitfalls

The responsibility for maintaining the mentoring relationship rests with you as the mentor. If you do not make every effort to do so, some of the pitfalls might occur. It is important, therefore, to give some consideration to avoiding them. Here are a few suggestions:

  • Do not promise what you are unable to deliver.
  • Always do what you have promised within the time agreed.
  • Don't let the relationship break down through lack of or infrequent contact.
  • Bear in mind that you can't solve all the mentee's problems at one meeting.
  • When meeting the mentee, don't talk too much and don't be dictatorial.
  • Always give the mentee the opportunity to speak and listen to what they are saying.
  • Stick to your mentoring role and don't stray into management.
  • Finally, and above all, maintain confidentiality and don't talk to others without the mentee's consent.

http://www.howtobooks.co.uk/business/coaching-mentoring/mentoring-uk.asp

Mentoring Skills

Mentoring is essentially a practical exercise and you will find that your skill as a mentor will get better with practice. No two situations are identical and what works within one relationship will not necessarily work for another. There are very few instances when you can apply a standard answer to any particular problem, and thus there are no right or wrong solutions you will be able to apply universally. Nevertheless, there are certain good practices that will help you to tackle the role in a positive manner. Likewise, there are several bad practices to be avoided.

In order to undertake the role of mentor you will need to communicate with your mentee on an ongoing and regular basis. The way in which you prepare for and carry out mentoring meetings can have an important bearing on the relationship. Your approach to the meetings and the logistics used to set the scene for such meetings can be instrumental in the way in which your mentee views you and the process. You will need to consider how to deal with issues that will arise. These may be work related, personal, technical or professional, and each type may need a different approach.

One of the most important ways in which you can assist your mentee to achieve their objectives is by networking. It is extremely unlikely that you will be able give help and advice on all the issues that will arise. However, your experience may well have enabled you to build up a network of contacts that you can use to increase the options open to you. You can also use such networking to enable the mentee to develop and widen their own contacts.

You will find that, if you are to build up a good relationship with your mentee to such an extent that they will come to trust you, you will need to find ways of maintaining contact with them at all times, not just when there are problems. The ways in which you do this will vary and must be in a style that is comfortable for both of you.

No matter how much you work at the mentoring process there will often be times when conflict will arise with third parties who also have a relationship with your mentee. For you to be successful you will have to learn how to deal with these external relationships. Both you and your mentee will have to understand the roles of these other people and you will need to be able to deal with any circumstances that arise without breaking the rules of confidentiality or having an adverse effect on a situation.

http://www.howtobooks.co.uk/business/coaching-mentoring/mentor-skills.asp

Types of Mentor : Business, Learning and Beyond

There are a variety of situations in which mentoring is used. They are listed with a brief explanation of each.

1. The Education Mentor

Mentoring is now used frequently in schools and in institutes of higher education. At the higher-education level, mentoring schemes exist to help student teachers in their final year of training and in their first year after qualifying. Some universities use mentoring schemes to help newly appointed lecturers to settle into their roles.

2. The Induction Mentor

Many organisations designate a well-experienced member of staff to help new employees in the early stages of employment, until the new employee feels confident in their new environment.

3. The Training Mentor

A training mentor is an experienced person, who is available to help new employees and those with changed responsibilities as they acquire new skills and adapt to change. They are there to get the best out of training. It is important not to confuse this role with that of the departmental trainer or training instructor, whose job it is to teach the new skills and routines that have to be learned.

A training mentor may also help trainees undertaking a formal practical training programme to get the best out of their work.

4. The Professional Qualification or Vocational Qualification Mentor

The professional qualification mentor is a role that may be required by a professional institute. Their function is to guide a student towards qualification. In contrast, the vocational qualification mentor is concerned with helping an individual to prepare for and acquire a National Vocational Qualification. Their role is to guide the individual through their training and the gathering and presentation of their portfolio of evidence of experience, by which they can prove their competence at the required standard.

5. The Mainstream Mentor

This is very much a general mentoring role and, in those organisations with a broad mentoring policy, will be the most common. The role of the mainstream mentor is to act as a guide, adviser and counsellor at various stages of career development, through whatever transitions occur or may be anticipated.

6. The Board-level or Executive Mentor

There is no reason why mentoring should be confined to staff at the beginning of their careers or who are developing within a profession or an organisation. Directors at board level can benefit from the service of a mentor. This is not uncommon and, frequently, a senior individual (possibly from outside the organisation) will provide support to directors and executives on strategic matters, career development and other issues associated with change.

http://www.howtobooks.co.uk/business/coaching-mentoring/business-mentor.asp

The Role of a Mentor

Mentoring is about one person helping another to achieve something. More specifically, something that is important to them. It is about giving help and support in a non-threatening way, in a manner that the recipient will appreciate and value and that will empower them to move forward with confidence towards what they want to achieve. Mentoring is also concerned with creating an informal environment in which one person can feel encouraged to discuss their needs and circumstances openly and in confidence with another person who is in a position to be of positive help to them.

The need or even the necessity to achieve is present in all stages of life. At school and higher education there are standards to attain and examinations to be passed. If we have a hobby or a spare time interest, it is likely that we will be keen to get to grips with it as quickly as possible. When we start work we need to know the ins and outs of our job and what we are expected to do. In time, we may wish to consider the career prospects that exist in our current job and what we might aspire to. On a personal level, we may have set goals for achievement in the medium and long term. Clearly, we need help, advice and support in many aspects of life.

There are many sources of help that are linked to the attainment of goals. The formal structures within education, for instance, are designed to help students to complete their studies successfully. In the world of work, most organizations have systems of training and in-service development. Frequently, these are linked, and rightly so, to formal strategies for training and development, supported by processes of appraisal and performance review. Many of these approaches, however, have a common element - they take place in-house within the line management structure. Formal training and development structures are intended to be supportive and helpful. It is a fact of life, however, that some people do find it difficult, and possibly embarrassing, to discuss matters of a personal nature and their true career development intentions with those with whom they are in a line management relationship. In such cases, some other type of help and support is desirable.

Mentoring is an approach to people development that introduces an independent and objective source of help outside and independent of the line management relationship. It is being introduced, increasingly, into many different organizations and circumstances. Common examples are found during formal periods of training, in preparation for vocational or professional qualifications, in the introduction of new employees to new jobs and, at the opposite end of the structure, to help senior members of staff to prepare for their next posts. Mentoring also features within the academic sector - in the staff development processes of some colleges of further and higher education - and is also being used in schools to foster the development of gifted schoolchildren.

Whatever the circumstances, mentoring is an exclusive one-to-one relationship, is completely confidential and can be a useful complement to other staff development tools.

http://www.howtobooks.co.uk/business/coaching-mentoring/role.asp

18/7/09

Đánh giá học phần tại Trường Đại học Cần Thơ

Việc sinh viên đánh giá học phần bằng bảng hỏi đã được tiến hành rộng rãi tại Trường Đại học Cần Thơ từ những năm đầu của thập niên này. Từ năm 2001, nhà trường bắt buộc mỗi học phần đều phải được sinh viên đánh giá thông qua “Phiếu thăm dò môn học” (Phụ lục 1). Phiếu này do trường tự thiết kế. Phiếu được phát cho sinh viên vào ngày thi hết môn. Sinh viên không phải ghi tên vào phiếu. Kết quả đánh giá cũng được giữ bí mật đến ngày giáo viên công bố điểm thi và được gửi đến lãnh đạo các đơn vị để họ xem xét, có ý kiến đối với giáo viên nếu cần. Đến năm 2003, việc bắt buộc đánh giá học phần bị dừng lại do ý kiến phản đối từ phía giáo viên.

Năm 2006, chuyên gia về đảm bảo chất lượng của Hà Lan giúp Trường thiết kế bản câu hỏi để đánh giá môn học. Bản hỏi này được Việt hoá và được góp ý nhiều lần thông qua các hội thảo (Phụ lục 2). Đến năm 2007, chúng tôi thực hiện đánh giá học phần một cách rộng rãi và bản hỏi này được phát đến sinh viên. Khác với lần đầu, Trường cho giáo viên đăng ký đánh giá, tức là việc đánh giá nay không bắt buộc mà dựa trên tinh thần tự nguyện. Kết quả bản hỏi nhập vào máy tính và gửi về cho giáo viên để họ tham khảo và nâng cao chất lượng giảng dạy. Trong lần đánh giá này, giáo viên cảm thấy thoải mái hơn vì kết quả đánh giá không gửi cho lãnh đạo các đơn vị. Giáo viên cũng nhận thấy rằng phản hồi từ phía sinh viên thông qua bản câu hỏi giúp họ nhìn lại chính mình và giảng dạy tốt hơn.

16/7/09

What is mentoring?

Mentoring 1

Employee training system under which a senior or more experienced individual (the mentor) is assigned to act as an advisor, counselor, or guide to a junior or trainee. The mentor is responsible for providing support to, and feedback on, the individual in his or her charge.

Mentoring 2

There are many perspectives on the definition of mentoring, especially since the relatively recent popularity of personal and professional coaching. Traditionally, mentoring might have been described as the activities conducted by a person (the mentor) for another person (the mentee) in order to help that other person to do a job more effectively and/or to progress in their career. The mentor was probably someone who had "been there, done that" before. A mentor might use a variety of approaches, eg, coaching, training, discussion, counseling, etc. Today, there seems to be much ongoing discussion and debate about the definitions and differences regarding coaching and mentoring.

28/11/08

081128. Chat với Mabu

haithu2000: môn A là tiên quyết của môn B trong hệ chuẩn
haithu2000: môn A1 là tiên quyết của môn B trong hệ chất lượng cao
haithu2000: Cả chuẩn và CLC cùng học môn B
haithu2000: Bây giờ đăng ký cho kỳ tới
haithu2000: Đầu năm học, SV Thư chuyển từ chuẩn sang CLC. Thư đã học A
haithu2000: Nhưng giờ SV Thư ko đăng ký được môn B trong CTĐT CLC dù đó là môn chung cho cả chuẩn và CLC
haithu2000: vì SV Thư đâu có tích lũy môn A1
haithu2000: Hic hic
haithu2000: Không phải do CTĐT mà do hệ thống mã số môn học chưa tính đến điều này
thu anh: o ben nay thi chi co 1 chuong trinh thoi
haithu2000: Thì thế
thu anh: thang nao hoc gioi thi bang D, HD
thu anh: thang nao dot thi P
haithu2000: CLC = Chuẩn + A, B, C
haithu2000: Chứ ko có cái đoạn *, **, ***

5/11/08

081105. Suy nghĩ


1. Điều kiện để tổ chức thi theo tín chỉ:
- Chương trình đào tạo
- Số lượng SV dự thi
- Số lượng CBCT
- Cơ sở vật chất
- Khung thời gian tổ chức thi
- Bộ phận tổ chức thi chuyên trách và chuyên nghiệp??? Phòng KHẢO THÍ

2. Xếp lịch thi như thế nào?
- Các kịch bản
- Nguyên lý "lấy riêng" làm gốc, "không riêng có chung", "nhiều riêng một lịch", "riêng - chung lộn ngược"
- Giãn cách và điều chỉnh: Ca thi "phao cứu sinh"

Mời bà còn nhào dzô bình luận đê!!!!

2/11/08

081102. Suy nghĩ

WEBSITE PĐT

1.
Mục "Chia sẻ kinh nghiệm học tập" (những SV đạt học lực loại giỏi 3,2 trở lên có kinh nghiệm gì để thành công?)
2. Diễn đàn
(không có diễn đàn thì việc trả lời thư trở thành vô tận rồi, nhưng chắc không nên chung với svnhanvan.org. Vấn đề là làm sao để quản trị được công việc này nhỉ?)
3.
Cộng tác viên
(tìm người chung sức dựng xây)

PHẦN MỀM

1. Khi nào
có thể mở online? với điều kiện gì? ai sẽ tư vấn để trả lời câu hỏi này?
2. Khi nào giảng viên có thể sử dụng online? với điều kiện gì? bộ phận nào chịu trách nhiệm tổ chức tập huấn đây?

1/11/08

Những câu hỏi

1. Tại sao sinh viên bị cảnh báo học vụ?
2. Tại sao sinh viên luôn kêu khó về chuyện đăng ký học và đăng ký thi?
3. Tại sao sinh viên luôn gặp khó khăn khi cần nói về nhu cầu của mình?
4. Tại sao sinh viên luôn có nhiều ý tưởng hay cho những chuyến picnic với sự sáng tạo vô tiền khoáng hậu của cả tập thể nhưng trong việc học lại gần như không thấy?


(any more)

"Nhật ký" đăng ký môn học trực tuyến của năm học 2007-2008 của ĐH Cần Thơ

HK1 :

Chương trình viết xong, đưa lên mạng cho sv chạy thử trong 3 tháng. Mọi việc trôi chảy. Tưởng là êm xuôi, nhưng khi đăng ký thật thì server chết ngắt do số lượng sv đăng ký thật nhiều gấp ngàn lần so với số lượng sv tham gia thử nghiệm! Các em sv và phụ huynh la ỏm tỏi. Lúc đó thầy đang ở tận Amsterdam mà vẫn còn nghe Laughing

HK2 :

Hạn chế số lượng sv đăng nhập vào hệ thống (tối đa 200 sv đăng nhập cùng lúc). Nhưng thực tế không nghẽn từ server đăng ký mà nghẽn từ ngỏ vào của trang web đăng ký. Khắc phục bằng cách cho các khóa cũ đăng ký trước, lần lượt cách nhau 2 ngày. Hệ thống chạy tốt!

HK hè (HK này):

"Thông tin tình báo" cho biết số lượng sv học hè không nhiều, mới trang bị server mới. Tổ kỹ thuật đề nghị cho các em đăng kỳ cùng lúc để sv các khóa khỏi phân bì. Thây Xê duyệt.

- Sáng 21/4 đăng ký thật. Server chết ngắt do sv CTU ham học quá, kể cả mùa hè vẫn không chịu nghỉ! Ngừng 1 ngày để "bảo trì"! Trở về quy định của HK1. Cho sv K30 trở về trước đăng ký trước, các khóa đàn em vào sau cách nhau 2 ngày.

- Ngày 22/4 bắt đầu chạy lại. SV K30 đăng ký tốt, không có gì trục trặc.

- Ngày 24/4 K31 bắt đầu đăng ký, mọi việc vẫn bình thường. SV rất hài lòng. Chiều 24/4 thầy Xê đi Hà Nội. Đến khách sạn lúc 9 giờ tối, vào forum thấy sv la chói lọi: 5:30 PM máy ở ngoài trường vẫn không vào ĐKMH được. Hỏi lại mới biết là CB tổ CNTT "quên mở cửa" trước khi về Exclamation Lúc đó 10 giờ khuya rồi hẹn sáng hôm sau mở cửa.

- Ngày 26/4 ngày bắt đầu đăng ký của K32. Khóa này còn trẻ nên "sung" quá. "Tấn công" một lượt nên server "bốc khói" luôn. Trục trặc lần này không giống như HK2. Lần này không nghẽn ở ngỏ vào trang web ĐKMH mà kẹt ở server xử lý đăng ký. SV có thể vào được trang login, nhưng không login được. Cũng may là sau 1 ngày làm việc ở HN, thầy Xê cảm thấy không yên tâm nên bay về đến CT vào 1 giờ khuya 25/4. Sáng vào TTHL kiểm tra nên biết được trục trặc nên tập hợp lực lượng lại xem xét. "Cái ngu" lần này là do chủ quan, nghĩ là server mạnh nên tăng số lượng user vào cùng lúc là 400 (thay vì 200 như ở HK2).

Thầy Xê chỉ đạo: Ngừng server "bảo trì" tiếp! Ngày mai (27/4) chạy lại lúc 7:30.

28/5/08

Trông người lại ngẫm đến ta

Nguyên tắc quản lý của ĐHCT

Tuần rồi (6-10-02-2006) BGH đã đến làm việc với các cán bộ chủ chốt của 6 đơn vị trong trường (đây là cuộc gặp định kỳ hàng năm của BGH với các đơn vị). BGH sẽ tiếp tục làm việc với các đơn vị còn lại vào tuần tới. Tại mỗi đơn vị BGH đã nghe lãnh đạo đơn vị trình bày các hoạt động của đơn vị, định hướng sắp tới, các vướng mắc cần được tháo gỡ, các kiến nghị, và phản ảnh các việc bất cập trong cách quản lý của nhà trường, các khó khăn trong giao tiếp với các phòng ban… Ngoài ra BGH còn được lắng nghe ý kiến phát biểu tự do và trực tiếp của mọi người tham dự cuộc họp.


Với cách làm việc như trên BGH đã nắm được các thông tin cụ thể và đã trao đổi cách giải quyết, tháo gỡ các khó khăn, góp ý cho các định hướng của các đơn vị, trả lời cụ thể đề nghị nào có thể giải quyết ngay, đề nghị nào cần phải có thời gian, đề nghị nào không thể giải quyết…


Nói chung là đã bàn bạc, giải quyết rất nhiều việc. Nếu nêu hết ra đây sẽ mất nhiều thời gian. Điều tôi tâm đắc là qua các buổi làm việc trong tuần qua các thành viên BGH đã nêu rõ quan điểm của mình về tầm nhìn, phương thức, nguyên tắc quản lý mà trước đây chúng ta chưa ghi ra thành văn bản chính thức để công bố rộng rãi trong trường. Tôi rất tâm đắc với các thông tin này sẽ ghi lại các quan điểm nêu trên qua bài viết này.


Nguyên tắc quản lý của BGH có thể nói tóm gọn trong 3 cụm từ: Công khai – Minh bạch – Thông suốt.


Công khai và minh bạch đi đôi với nhau. Tất cả các qui định, qui trình quản lý đều được phổ biến công khai đến mọi người. Trước khi ban hành đều được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi trong trường. Ngay cả khi đã ban hành rồi thì cũng vẫn tiếp tục theo dõi, lắng nghe để xem trong quá trình thực hiện các quí định, qui trình có sai sót, bất hợp lý nào không… Thí dụ cụ thể nhất là việc ban hành qui chế chi tiêu nội bộ. Sau khi qui chế này được ban hành một thời gian BGH nhận thấy có nhiều điểm cần phải sửa chữa cho phù hợp hơn. Hiện nay đang trong quá trình chỉnh sửa lần thứ nhất. Qui chế đào tạo cũng đang được viết lại để cho việc quản lý thật sự theo cơ chế tín chỉ. Điểm rèn luyện của SV cũng được chỉnh sửa…


Khi mọi việc đều được công bố công khai thì các nguyên tắc tính toán, quyền lợi, nghĩa vụ của mọi người sẽ phải hợp lý, minh bạch… nếu không thì sẽ được mọi người góp ý, phản ảnh ngay. Các qui định nhằm mục đích mang lại “ưu thế” riêng cho một cá nhân, nhóm người nào đó sẽ bị hạn chế đến mức tối đa (dĩ nhiên là không thể nào tuyệt đối được).


Khi làm việc với các đơn vị, BGH đã nghe nhiều ý kiến của cán bộ phản ảnh là gặp nhiều khó khăn khi làm việc với các phòng ban như: việc thanh toán tài chính khó khăn, một số nguyên tắc quá cứng nhắc, các cán bộ phòng ban quan liêu…


Trả lời các phản ảnh này BGH đã nêu ra nguyên tắc làm việc như sau: Khi đến làm việc với các chuyên viên, nếu các chuyên viên giải quyết công việc của mình mà mình cảm thấy chưa hài lòng, hoặc chưa rõ, muốn tìm hiểu thêm thì cán bộ có quyền gặp trực tiếp trưởng phòng để được giải thích, giải quyết. Nếu trưởng phòng đã giải quyết mà cán bộ chưa hài lòng thì có thể đến gặp BGH để trình bày thắc mắc, kiến nghị của mình. Tất cả mọi người (cả cán bộ lẫn SV đều có quyền đến gặp các cấp lãnh đạo trong trường, kể cả BGH, để trình bày nguyện vọng của mình). Mặc dù hàng tuần thủ trưởng các đơn vị họp giao ban với BGH để giải quyết các công việc của trường, nhưng nếu cán bộ có các việc cụ thể cần phải phản ảnh, giải quyết thì nên phản ảnh ngay với BGH chớ không nên chờ đến cuộc họp đầu tuần.


Để tạo thêm điều kiện thuận lợi cho việc phản ảnh này BGH đã qui định các thủ trưởng đơn vị phải check email ít nhất 2 lần/ngày để ghi nhận các sự việc liên quan đến đơn vị mình quản lý và giải quyết trong thời gian ngắn nhất. Riêng BGH thì luôn mở email thường xuyên (online) khi làm việc các email gởi cho BGH sẽ được nhận ngay nếu BGH đang làm việc tại văn phòng. Ngay cả khi đi công tác ngoài trường BGH cũng check email ít nhất mỗi ngày một lần.


BGH cũng đã mở địa chỉ email để ghi nhận phản ảnh của cán bộ và sinh viên ( phananhcb@ctu.edu.vn dành cho cán bộ và phananhsv@ctu.edu.vn dành cho sinh viên) và đã cử thư ký của BGH trực tiếp theo dõi hộp thư này. Các thư gởi trực tiếp vào địa chỉ này sẽ được chuyển đến những người có liên quan, và những người này có trách nhiệm trả lời và giải quyết đến nơi đến chốn.


Trường cũng đã mở diễn đàn để tất cả cán bộ và sinh viên của trường có thể tham gia trao đổi, thảo luận các vấn đề liên quan đến công việc của trường ( http://forum.ctu.edu.vn/index.php ). Đ/c Đỗ văn Xê được phân công trực tiếp theo dõi diễn đàn này để điều hành và ghi nhận các ý kiến của mọi người. Nếu cán bộ ngại không muốn trao đổi trực tiếp với lãnh đạo thì có thể nêu ý kiến của mình trên diễn đàn để mọi người cùng thảo luận. Tuy nhiên, nên lưu ý là chúng ta không thể biết được tác giả của các bài viết trên diễn đàn là ai, do đó các thắc mắc, khiếu nại trên diễn đàn được xử lý như là thư nặc danh. BGH sẽ ghi nhận các thông tin, nhưng nếu người phản không nêu rõ tên họ để chịu trách nhiệm về phản ảnh của mình thì sẽ hạn chế việc giải quyết sự việc đến nơi đến chốn. Mặc dù vậy các khiếu nại, tố cáo nặc danh cũng đã giúp BGH phát hiện một số tiêu cực và đã xử lý đến nơi đến chốn. Việc phát hiện và xử lý kỷ luật các sinh viên nhờ thi hộ và sinh viên thi hộ là thí dụ về hiệu quả của các thư nặc danh.


Ngoài ra chúng ta cũng nên lưu ý là bất kỳ ai vào được internet (kể cả ở nước ngoài) thì đều có thể đọc được các bài viết trên diễn đàn. Vì vậy các vấn đề bất cập có tính chất nội bộ thì không nên đưa lên diễn đàn, vì làm như thế những người ở ngoài không nắm được vấn đề sẽ có cái nhìn không đúng về trường chúng ta. Nói như thế không có nghĩa là chúng ta sợ “vạch áo cho người xem lưng”, mà là chúng ta giải quyết công việc sao cho hiệu quả nhất. Nếu xét về thời gian và hiệu quả giải quyết sự việc thì mức độ của nó giảm dần theo thứ tự của các giải pháp từ (1) gặp trực tiếp, (2) phản ảnh qua email, (3) thảo luận trên diễn đàn. Tuy nhiên, “mức độ an toàn” đối với người phản ảnh đi theo chiều ngược lại Razz. Nếu ai cảm thấy cần thiết phải đưa phản ảnh của mình lên trên diễn đàn thì BGH cũng không cấm. Thực tế hoạt động của diễn đàn trong hơn một năm qua cho thấy, bên cạnh các phản ảnh tích cực cũng có không ít các phản ảnh cung cấp các thông tin không chính xác hoặc “lái” thông tin theo chiều hướng có lợi cho riêng mình, hoặc nhằm chỉ trích những người mà mình không thích (bản thân tôi cũng từng là nạn nhân của những người này). Và điều lý thú là các bài viết như thế sẽ bị các thành viên khác lên tiếng phản đối mà không cần đến lãnh đạo của trường giải quyết. Do đó càng trở về sau các phản ảnh theo kiểu này càng ít dần (nếu không muốn nói là dứt hẳn).


Các giải pháp nêu trên nhằm đảm bảo tính “thông suốt” trong quản lý. Để bảo đảm tính thông suốt được thể hiện tuyệt đối BGH đã mở ngỏ để tất cả cán bộ và sinh viên có thể đến gặp BGH tại văn phòng mà không cần phải hẹn trước. Dĩ nhiên là nếu có báo trước thì BGH dễ sắp xếp và sẽ đỡ mất thời gian chờ đợi. BGH cũng khuyến khích lãnh đạo các đơn vị nên làm theo cách này.


Ngoài ra BGH còn ghi nhận có một yếu tố khác làm ảnh hưởng rất nhiều đến tính “thông suốt”, (đó là thói quen của người VN chúng ta?) (1) Khi ai nói điều gì không tốt về mình thì cảm thấy khó chịu, và có ác ý với người ta; (2) khi ai đến phản ảnh việc mình làm với thủ trưởng trực tiếp của mình thì nghĩ là người ta “mét” nên càng tức giận hơn nữa!; (3) khi người ta đến phản ảnh với cấp trên, nhất là BGH, về cách xử lý công việc của mình thì nổi nóng dữ dội và chụp ngay cho cái mủ “vượt cấp” và kỷ luật người ta. Cũng chính vì vậy mà các “cán bộ nhỏ” rất ngại phản ảnh khi không hài lòng với cách giải quyết công việc của mình, và như vậy cán bộ đó sẽ bị sẽ bị ức chế và làm việc kém hiệu quả.


Những suy nghĩ như thế này làm hạn chế dân chủ và làm giảm nghiêm trọng hiệu quả công tác quản lý. Đây là điều mà BGH nhận thấy thực sự đã xảy ra ở nhiều nơi, và kêu gọi tất cả mọi người cố gắng khắc phục. BGH sẽ không chấp nhận bất cứ hình thức kỷ luật nào dựa vào “tội vượt cấp”. Mặc dù biết rằng khắc phục việc này không phải dễ, nhưng nếu không làm được thì việc quản lý của chúng ta không thể đạt được hiệu quả. Đó là cách xây dựng “văn hoá dân chủ” mà cả nước đang theo đuổi. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói vô cùng đơn giản: “Dân chủ có nghĩa là để cho người dân được mở mồm ra nói!” (trích bài báo của Nguyễn Trung). Riêng BGH cũng hoan nghênh việc phản ảnh lên cấp trên (Bộ, Chính phủ,…) nếu cán bộ nghĩ rằng cách giải quyết của BGH không thoả đáng. Dân chủ là vấn đề luôn được nêu ra trong các nghị quyết của Đảng, và Đảng cũng đã đưa việc này thành chuyên đề cụ thể là .“phát huy dân chủ cơ sở”., có ban hành qui định, qui trình tổng kết, rút kinh nghiệm… hẳn hoi. Do đó trường chúng ta cũng không thể xem nhẹ.


Tôi xin nói thêm, đến đây có thể có người lo lắng: “làm thông suốt theo kiểu này thì còn gì là kỷ cương nề nếp… mọi việc sẽ rối loạn...” Suy nghĩ này không phải là không có cơ sở. Tôi xin giải thích cho rõ. Thật ra thì khi nghe phản ảnh, BGH luôn suy xét cẩn thận, nắm đầy đủ thông tin (không nghe một chiều) rồi mới đi đến kết luận. Không ai không phạm khuyết điểm, do đó chúng ta không nên quá lo lắng khi mình “bị phản ảnh” với cấp trên. BGH không bao giờ trực tiếp giải quyết các công việc đã phân công cho cấp dưới mà không trao đổi với họ hoặc chưa nhận được ý kiến đề xuất của họ. Có rất nhiều người đến gặp tôi nhờ giải quyết các công việc thuộc phạm vi chức năng của các phòng, ban, khoa… tôi đều không giải quyết và đề nghị phải xuống làm việc với các phòng, ban, khoa đó, sau cùng nếu các bộ phận đó giải quyết mà cán bộ đó không hài lòng thì tôi mới xem xét. Do đó, theo tôi, cách tốt nhất để tránh tình trạng “vượt cấp” là thủ trưởng các đơn vị cố gắng giải quyết có tình có lý, bàn bạc dân chủ với những người có liên quan trước khi quyết định, và để cho cán bộ của mình “được mở mồm ra nói!” thì tôi tin rằng sẽ không có tình trạng “vượt cấp” xảy ra.


Tóm lại, định hướng chung của BGH là phân cấp tối đa xuống các đơn vị để cho công việc tiến triển nhanh chóng. Do đó để đảm bảo cho việc phân cấp này giúp cho các đơn vị hoạt động nhanh chóng nhưng vẫn theo định hướng chung trong toàn trường và phát huy đầy đủ dân chủ cơ sở, đề nghị thủ trưởng các đơn vị nghiên cứu thực hiện việc quản lý đơn vị mình theo các nguyên tắc mà BGH đã định hướng như tôi đã tổng kết.

2 entries copy from Giang~!~

Học ít hơn để biết nhiều hơn

Lâu nay, tôi vẫn suy nghĩ về việc trên. Sau rốt tôi nghĩ ra thế này:

Học ít:

- Giảm tải giáo trình. Cắt bớt còn lại khoảng 1/5 là đẹp.

- Giảm lý thuyết. Nếu cần thiết có thể không dạy lý thuyết.

- Giảm tự luận khi thi cử.

Biết nhiều:

- Thực sự đọc giáo trình (thay vì mua một đống dày cộp về vứt xó)

- Biết tự học lý thuyết 1 cách tự nguyện (vì nhu cầu tìm hiểu tự thân)

- Tăng cường trí tưởng tượng và khả năng phê phán (vì tránh được lối mòn khi phải thi viết tự luận).

- Tăng cường khả năng đọc vì có thời gian để đọc sách nhảm mà không phải lo học mấy mớ kinh điển thực sự nhảm.

Tóm lại, tôi nghĩ là sinh viên sẽ giỏi hơn hẳn nếu có người tin họ và ĐỂ CHO HỌ YÊN!

Thursday March 13, 2008 - 12:43pm (ICT)

------------------------------------------
Vẫn chuyện học ít để biết nhiều

Trong một lần lên lớp tiếng Bồ với các giảng viên toán, bố tôi có hỏi tại sao trong một phương trình, khi chuyển vế lại phải đổi dấu?

Ví dụ: a + b = c +d, chuyển vế b sẽ được a = c + d – b.

Tất cả các giảng viên đều ngắc ngứ rồi tịt. “Ở VN thì thế được, chớ sang bên kia học sinh thắc mắc ngay. Không biết tại sao thì làm sao mà dạy được?” – bố tôi khoái trí (chả là cụ biết câu trả lời) (*)

Bây giờ thử đọc mấy cái câu này coi:

- Như chúng ta đều biết, chức năng cơ bản của báo chí là tuyên truyền và giáo dục. (và vì “chúng ta” đều biết cả rồi nên khỏi phải chứng minh nữa ).

- Mác cho rằng tính đảng là đỉnh cao của tính khuynh hướng. Đó còn là động lực tạo nên cảm hứng của người Viết (Đố ai dám cãi?)

- Lý luận báo chí cách mạng chỉ ra rằng thể loại báo chí hình thành trong cuộc đấu tranh giai cấp (Lý luận báo chí cách mạng là thằng nào? Còn đấu tranh giai cấp là giống gì mà đẻ ra tất cả?)

Đấy, chuyện này lạ gì. Trong ngành của tôi chuyện này đầy ra.

Những phán đoán được mặc nhiên công nhận đúng.

Những chân lý tự nó chạy vòng quanh không ai kịp tóm lại để hỏi xem nó xuất phát từ đâu,

Những định kiến hoàn toàn vô căn cứ nhưng luôn chắc như đinh đóng cột.

Cay cú tí thôi. Còn nghiêm túc mà nói, quan điểm của tôi về mọi loại lý thuyết là tính mở của nó. Người truyền đạt lý thuyết phải tránh được lối “tẩy não” đối với người tiếp thu.

Học lý thuyết sẽ không phải là học , mà là học cách đặt vào một hệ thống những điều mình đã biết và tiếp tục mở rộng hệ thống đó.

Tôi biết nhiều người thông minh đĩnh ngộ, nhưng mớ tư duy của họ đóng khung chết cứng chứ chả bao giờ vận động.

PS: Nhân chuyện này, tôi cũng xin giải thích luôn cái vụ bạn bè cứ nói tôi là loại "lá mặt lá trái". "Lần trước cãi nhau với mày, mày cãi kiểu này. Lần này thì mày lại nói ngoắt lại. Chả biết thế nào mà lần. Cãi nhau với mày bố thằng nào mà chịu được".

Chả là mỗi lúc tớ say sưa với một một kiểu lý giải, một kiểu ní nuận khác nhau mà lần nào tớ cũng đắm đuối cá chuối như lần nào cho đến khi tớ chán nó. Mấy lị, nếu 2 lần cãi lộn đưa ra 2 lý lẽ ngược nhau mà đều thuyết phục thì chả phải là rất thú sao? :D

(* Bố tôi nói rằng có một tiên đề là: nếu hai đại lượng bằng nhau thì vẫn cứ bằng nhau nếu thêm vào hoặc bớt đi cùng 1 lượng. Vì thế, chuyển vế tức là cùng trừ đi số hạng đó, cho nên sẽ đổi dấu. Dễ ợt!)

Saturday March 15, 2008 - 02:23pm (ICT)

Next Post: Bà chị dâu 10 điểm

24/5/08

Giáo dục VN: Nguy cơ tụt hậu ngay khi ra trường

tuanvietnamnet.vn

Ở nước ta, không ít người ngày tốt nghiệp đại học cũng là ngày họ xếp lại sách vở, thở phào nhẹ nhõm rằng tất cả kiến thức của nhân loại ta đã nắm trong tay và cứ thế mà áp dụng, không cần biết nguy cơ lạc hậu đang đứng ngay cạnh cổng trường.

Tháng 6 năm 2007, tôi (tác giả bài viết) có may mắn được tham dự bàn tròn về giáo dục với các nhà khoa học đoạt giải Nobel tại Lindau, một thành phố nhỏ trên hồ Constance giữa biên giới ba nước Đức, Thụy Sĩ và Áo.

Có thể nói những ý kiến được đưa ra trong buổi thảo luận bàn tròn này rất đáng được nghiền ngẫm nếu chúng ta thực sự quan tâm đến triết lý giáo dục.

Có nhiều ý kiến khác nhau nhưng tựu trung tôi xin phép được chia thành hai khuynh hướng.

Khuynh hướng thứ nhất: nền giáo dục cần trang bị cho người học một lượng kiến thức càng nhiều càng tốt để họ có thể có một nền tảng vững chãi khi ra trường.

Khuynh hướng thứ hai cho rằng nền giáo dục nên nhấn mạnh đến kỹ năng xử lý vấn đề đặt ra trong cuộc sống hơn là tập trung vào việc làm đầy kiến thức đã có sẵn. Người cỗ vũ mạnh mẽ cho khuynh hướng này là tiến sĩ Richard J Robert, người đoạt giải Nobel Y Học năm 1992.

Chúng ta có thể hình dung quá trình giáo dục như thể một cuộc hành trình. Khuynh hướng thứ nhất cho rằng người lữ hành cần được chuẩn bị đầy đủ hành lý thì mới có thể đến đích được.

Khuynh hướng thứ hai cho rằng chỉ cần hành lý gọn nhẹ thôi mà cái quan trọng là người đi cần biết được những kỹ năng giải quyết những tình huống xảy ra trên đường.

Giáo dục Việt Nam hiện tại: Khuynh hướng thứ nhất...

Không khó khăn gì để thấy một cách rất rõ ràng rằng nền giáo dục hiện thời của chúng ta là con đẻ của khuynh hướng thứ nhất.

Nó có cội nguồn lâu đời từ việc sĩ tử phải thuộc làu làu Tứ Thư, Ngũ Kinh. Những gì được thánh hiền dạy là chân lý và người học chỉ có mỗi việc hiểu và vận dụng cho hay cho đúng (chứ ít nói đến tính sáng tạo) những điều vốn được xem là chân lý phổ quát trên.

Tinh thần giáo dục ấy, trải qua hàng mấy ngàn năm, dường như đã ăn sâu vào tiềm thức của rất nhiều người kể cả những người làm công tác giáo dục lẫn những người "sống ở ngoại ô" của giáo dục. Mục đích của Nho giáo đã có mầm mống của sự bảo thủ: Khổng Tử mơ ước quay trở lại thời thịnh trị Thuấn, Nghiêu vốn là chế độ nông nô đã bị lịch sử bước qua.

Nhưng, trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự can thiệp mạnh mẽ của công nghệ vào giáo dục và tự giáo dục như hiện nay thì tinh thần ấy đã không còn phù hợp nữa. Và không chỉ đến bây giờ chúng ta mới nhận thấy điều này mà ngay cả ở thế kỷ XIX, Cao Bá Quát đã chua chát: "Tân Gia từ vượt con tàu/ Mới hay vũ trụ một bầu bao la/ Giật mình khi ở xó nhà/ Văn chương, chữ nghĩa khéo là trò chơi" Bản dịch của Trúc Khê)

...Và những hệ luỵ

Có thể nhận diện một cách rất cụ thể những hệ lụy của lối giáo dục này trong thực trạng nền giáo dục nước ta hiện nay thông qua một số ví dụ sau.

Ví dụ thứ nhất: Vì sao học sinh của chúng ta rất kém môn lịch sử mặc dù không phải dân tộc chúng ta không có một bề dày lịch sử đáng để tự hào? Học sinh của chúng ta lười học, quay lưng lại với lịch sử dân tộc? Không đúng!

Lỗi nằm ngay ở chỗ chúng ta đã sai lầm từ đầu trong cách xây dựng chương trình sách giáo khoa. Xuất phát điểm là người viết sách muốn học sinh nhớ càng nhiều càng tốt nên sách giáo khoa quá chú trọng đến các sự kiện, ngày tháng, con số.

Nhà trường đã bắt học sinh cố nhồi nhét những kiến thức khô khan và rất dễ quên ấy vào đầu mặc dù ngay cả bản thân thầy cô cũng không mấy ai nhớ cho kỹ càng nếu không đọc bài trước khi lên lớp. Có lửa đam mê nào được thắp lên từ ngọn đuốc hào sảng của lịch sử dân tộc? Không lạ khi học sinh chỉ học đối phó, học cho xong chuyện. Bởi vậy học sinh không thể mang được những hành trang thu nhận trên lớp ra khỏi cổng trường.

Một phản ứng phụ nghiêm trọng hơn là với cách học nhồi nhét như vậy, nhà trường đã tạo nên cho học sinh một phản xạ có điều kiện vô cùng vô lý: Sợ lịch sử thậm chí ghét lịch sử. Với tâm lý đó, không khó để trả lời câu hỏi vì sao trí thức của chúng ta kém văn hóa, lịch sử và cũng không mặn mà lắm với chuyện bồi bổ lỗ hổng này.

Ví dụ thứ hai: Vì sao một tỉ lệ lớn sinh viên ngoại ngữ của chúng ta ra trường “vừa câm vừa điếc ngoại ngữ”?

Người ta đã xây dựng chương trình quá nặng nề về lý thuyết, về ngữ pháp mà không hoặc chưa chú ý thỏa đáng đến kỹ năng giao tiếp của sinh viên. Mặc dù những phòng thực hành tiếng được xây dựng lên trong nỗ lực nâng cao năng lực giao tiếp của sinh viên nhưng rõ ràng đó cũng chỉ giúp cải thiện một phần nào khiếm khuyết đã nêu mà thôi.

Trường ngoại ngữ hiện nay không tạo đủ môi trường cần thiết để sinh viên phải vận dụng những lý thuyết đã học vào thực tế, để xử lý vấn đề do thực tế đặt ra. Việc giao lưu quốc tế, một trong những yêu cầu thiết yếu của việc dạy và học ngoại ngữ, đối với một số trường gần như là xa xỉ phẩm. Chỉ có những sinh viên nào năng động, chịu khó lăn vào cuộc sống để học thì khả năng giao tiếp của họ mới phát triển.

Còn lại, những sinh viên khác, kể cả những người chăm chỉ, cần mẫn học cho xong chương trình kinh viện của trường để lấy bằng tốt nghiệp thì chắc chắn sẽ không đáp ứng được nhu cầu của công việc sau này. Những hành trang mà nhà trường trang bị trong 4 năm dường như rất ít giúp ích cho họ, thậm chí đôi khi những kiến thức kinh viện ấy lại làm cản trở họ nữa là đằng khác.

Hậu quả là để nói một câu giao tiếp mà người sinh viên bị bó buộc bởi những quy tắc văn phạm, do vậy, sự lưu loát là rất khó đạt được. Không ít cơ sở sử dụng lao động phải bỏ tiền và thời gian ra đào tạo lại.

Ví dụ thứ ba: Tôi cũng đã từng tiếp xúc và quan sát các sinh viên y khoa năm cuối của Pháp và Đức. So với sinh viên Việt Nam thì kỹ năng lâm sàng của họ kém hơn nhiều.

Nhưng chỉ một năm sau khi họ vào nội trú hoặc chuyên khoa thì khả năng đối mặt với các tình huống lâm sàng của họ đã tiến bộ với một tốc độ chóng mặt.

Cùng với đó là khối lượng kiến thức của họ cũng tăng nhanh một cách đáng khâm phục. Điều đó có được là quá trình đào tạo y khoa của họ mang tính dân chủ rất cao.

Người thầy, thậm chí những người rất giỏi, vẫn không chỉ tập trung vào chuyển tải kiến thức mà quan trọng hơn họ tạo cho sinh viên cách đánh giá, phân tích, tổng hợp và giải quyết vấn đề, cách tìm tài liệu cũng như cách tự học. Đó là cách họ giúp kiến thức sách vở dần thấm vào sinh viên buộc phải giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó. Thẩm thấu theo cách này, kiến thức mới và cũ sẽ liên kết với nhau một cách logic và hữu cơ hơn rất nhiều cách học trả bài của chúng ta.

Một ví dụ thứ tư: Vì sao sinh viên công nghệ thông tin của Việt Nam đã lạc hậu ngay từ khi rời cổng trường đại học? Ngoài việc công nghệ thông tin có những bước tiến chóng mặt, những gì học được trước đây một năm, một tháng, thậm chí một ngày đã hoàn toàn có thể trở thành lạc hậu. Nhưng tại sao những nước tiên tiến khác, sinh viên công nghệ ra trường lại có thể bắt nhịp ngay vào môi trường công việc mới?

Đó chính là sự khác biệt của hai tinh thần triết lý giáo dục. Nếu chúng ta chỉ chú trọng vào kiến thức thì kiến thức sẽ nhanh chóng bị lỗi thời. Nếu chúng ta chú trọng đến kỹ năng xử lý vấn đề thì với những kiến thức cơ bản của trường đại học, sinh viên ra trường có thể nhanh chóng nắm bắt được vấn đề mới nhanh chóng hơn, giảm thiểu nguy cơ bị sốc.

Nguy cơ lạc hậu ngay khi nhận bằng tốt nghiệp

Giáo dục VN: Nguy cơ tụt hậu ngay khi ra trường
Ảnh minh hoạ
Hai cách giáo dục cũng tạo nên hai thái độ khác nhau đối với quá trình tiếp tục đào tạo sau khi rời trường. Với các nước tiên tiến, tiến sĩ cũng chỉ là giai đoạn rất khởi đầu vì người được đào tạo biết mình còn phải và biết cách hoàn chỉnh kiến thức.

Trong khi với nước ta, không ít người ngày tốt nghiệp đại học cũng là ngày họ xếp lại sách vở, thở phào nhẹ nhõm rằng tất cả kiến thức của nhân loại ta đã nắm trong tay và cứ thế mà áp dụng, không cần biết nguy cơ lạc hậu đang đứng ngay cạnh cổng trường.

Cũng có không ít lời ca thán từ phía sinh viên về một giáo sư khả kính nào đó là vị này vẫn rất an nhiên truyền đạt cho sinh viên những kiến thức thu nhận được từ những năm 70 của thế kỷ trước và bắt họ phải xem đó là chân lý.

Cách giáo dục kinh viện sẽ tạo nên một lữ khách ôm đồm và luống cuống với một mớ hành trang vào điểm khởi đầu và nặng nhọc lê bước trên con đường đi tới. Người lữ hành này càng lúc càng nặng nhọc và bàng quang với tất cả những sự kiện trên đường và hành lý dần dẫn rơi vãi hoặc iu thối hoặc mục ruỗng.

Cũng trên con đường ấy, lữ khách thứ hai chỉ mang trên vai một túi hành trang gọn nhẹ với những bước chân ban đầu còn bỡ ngỡ nhưng càng ngày càng mạnh bạo, thoăn thoắt đầy tự tin. Đi đến đâu và dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, người lữ khách này cũng có thể tìm cách giải quyết một vấn đề gặp phải để tiếp tục cuộc hành trình.

Trên con đường đi đến đích, có hằng hà vô số “siêu thị kiến thức” mà việc mở cánh cửa vào siêu thị này không khó hơn một cái nhấp chuột là mấy. Một người đi chợ thông minh sẽ biết chọn siêu thị nào, chọn món hàng nào thích hợp.

Nhiệm vụ của giáo dục hiện đại là tạo nên những người đi chợ thông minh như vậy. Như vậy, giữa hai lữ khách, ai vượt lên trước có lẽ không phải là câu hỏi khó. Cái khó là chúng ta có dám làm một cuộc cách mạng để thay đổi những quan điểm giáo dục cũ đã gần như trở thành máu thịt của dân tộc hay không. Khó chứ không phải không làm được bởi lịch sử đã chứng minh rằng dân tộc ta có năng lực tiếp nhận và đổi mới mạnh mẽ.

Và dù khó chúng ta vẫn phải làm vì chúng ta đang bắt đầu một cuộc hành trình hội nhập trên đại lộ đi tới tương lai của toàn nhân loại. Làm khác đi hoặc chậm trễ, chúng ta sẽ tụt lại phía sau. Trong thời đại hiện nay, tụt lại phía sau đồng nghĩa với vĩnh viễn không bao giờ bắt kịp những người đi trước.

  • Tiến sĩ Lê Minh Khôi

13/5/08

Kỹ năng tư duy

Ở phổ thông, học sinh được học như thế , chẳng trách ở đại học..... Bài toán đang ở đâu?

1/4/08

Một luận điểm giáo dục mới

Thanh Nien Online
21:49:00, 31/03/2008


Một cỡ giày cho mọi bàn chân

Lâu nay, ngành giáo dục tổ chức trường lớp, biên soạn chương trình và tổ chức dạy học dựa vào một luận điểm là trẻ em cùng lứa tuổi thì cùng trình độ nhận thức. Từ luận điểm mang tính giả thuyết đó, người thiết kế chương trình soạn ra một bộ chương trình, cụ thể hóa mục tiêu giáo dục, chia thời gian học của đứa trẻ thành từng bậc học, lớp học, năm học, học kỳ, tuần học và tiết.

Mỗi tiết được sử dụng để truyền đạt một đơn vị kiến thức được giả thiết là tiếp thu được với học sinh có nhận thức trung bình thuộc lứa tuổi đó. Từ đó mà hình thành những quy định bất di bất dịch trong công tác quản lý trường, lớp phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12 như: lớp nào thì học bộ chương trình ấy, bắt đầu và kết thúc cùng thời điểm; mỗi môn học đều được quy định số tiết dạy trong tuần mà giáo viên không có quyền thay đổi; mọi học sinh trong một lớp vào cùng thời điểm đều được học (nghe thầy cô trình bày, giải thích, hướng dẫn luyện tập...) giống nhau về nội dung được quy định cho lớp đó...

Cách tổ chức trường lớp, biên soạn chương trình, quản lý hoạt động dạy và học như vậy có lợi là tiết kiệm tiền bạc, nhân sự, công sức cho người quản lý giáo dục và người đứng lớp. Song người dạy học có kinh nghiệm nào cũng từng thấy trong thực tế là luận điểm trẻ em cùng lứa tuổi thì cùng trình độ nhận thức không phải lúc nào cũng đúng. Thực hiện một cách máy móc luận điểm đó khiến cho học sinh khi học phải "chờ nhau" để được học xong một bài hay kết thúc một môn học, "chờ nhau" để được lên lớp. Có thể minh họa tình trạng này bằng hình ảnh đoàn xe xếp hàng dài trước tín hiệu đèn xanh vẫn không chạy lên được do còn nhiều xe trước mặt mình chưa chuyển bánh; còn nếu chẳng may trước mặt có một xe bị hư thì các xe sau dồn cục lại để chờ. Chẳng những học sinh này phải chờ học sinh kia mà trong mỗi học sinh, môn học trơn tru này cũng phải "chờ" môn học bị "sự cố" khác. Một học sinh thật xuất sắc về toán nhưng yếu môn khác thì môn toán phải chờ môn kém ấy đạt trình độ trung bình để cùng vượt qua chương trình quy định cho lớp đó...

Chúng ta đang nêu khẩu hiệu "lấy học sinh làm trung tâm", cá thể hóa việc dạy học. Khẩu hiệu này rất hay, rất đúng, rất nhân văn nhưng làm sao biến thành hiện thực trong khi toàn bộ bộ máy quản lý giáo dục phổ thông hoạt động theo cái trục là luận điểm nói trên?

Từ bao năm nay, nhà trường vẫn bắt học sinh cùng một lớp học theo cùng một thời khóa biểu và một bản phân phối chương trình, dù khả năng tiếp thu của từng em là khác nhau, khả năng tiếp thu của mỗi em trong môn học này là khác với khả năng tiếp thu của chính em đó trong môn học kia. Từ đó mà diễn ra bi hài kịch là tất cả học sinh trong một lớp, dù trình độ cao thấp khác nhau, dù nhận thức nhanh chậm khác nhau, nhất nhất đều phải đi đều bước, cùng tốc độ! Chương trình mỗi lớp thì mọi học sinh đều phải học trong cùng thời gian như nhau là 1 năm học với 35 tuần học. Ai theo không kịp vài môn học khiến cho điểm trung bình năm không đạt chuẩn lên lớp thì buộc phải ở lại lớp, nghĩa là học lại toàn bộ chương trình các môn của lớp đó trong trọn một năm học nữa, dù chỉ cần một vài tháng là đã có thể theo kịp chương trình môn học mình bị mất căn bản. Như vậy thiết kế công tác quản lý dạy và học có lợi cho người dạy nhưng hoàn toàn bất lợi cho em học sinh phải ở lại lớp. Nó lãng phí thời gian, sức lực, tiền bạc của các em và phụ huynh, làm em học sinh đó chán nản do phải học lại những môn mà mình đã đủ trình độ. Làm sao em học sinh lưu ban đó cảm thấy "mỗi ngày đến trường là một ngày vui" được?

Năng lực tiếp thu của mỗi học sinh về một môn học nào đó trong chương trình một lớp là "bàn chân", còn thời gian học, cách dạy học ở lớp đó là "chiếc giày". Chúng ta giả định rằng mọi trẻ em cùng tuổi thì "bàn chân" phải cùng cỡ nên chúng ta quy định các em phải mang "giày" đúng số đo đó vào tuổi đó. Không vừa thì cũng cứ phải mang, gọt chân cho vừa mà mang. Nhưng trong đời, khi đi mua giày cho con, cha mẹ không gọt chân con mình để lựa đôi giày ưng ý mà căn cứ vào kích cỡ thật của bàn chân con mình để mua.

Phương pháp Kumon

May thay là hiện nay có một phương pháp dạy học khác có thể bổ khuyết cho kiểu dạy học “gọt chân theo giày” trên. Đó là phương pháp dạy học mang tên Kumon mà triết lý là “đóng giày theo chân”. Kumon là một giáo viên dạy toán bậc trung học nhưng con trai ông lúc vào tiểu học thì kém môn toán. Bị vợ trách là chỉ lo dạy con người mà quên con mình, ông bỏ thời gian ra nghiên cứu trường hợp của con và đặt ra hệ thống bài tập riêng cho đứa bé. Mỗi ngày em học toán 30 phút theo phiếu bài tập do cha soạn. Điều kỳ diệu là sau 4 năm học theo kiểu của cha bày, trình độ đứa bé đã tiến bộ hẳn lên, em đủ sức làm các bài toán vi tích phân của lớp 11 dù mới học lớp 6 ở trường. Bí quyết của phương pháp Kumon là xác định được đúng xuất phát điểm của mỗi học sinh về môn học (chân), từ đó thiết kế một hệ thống bài tập tuần tự, vừa sức (giày) để học sinh làm mỗi ngày 30 phút bằng giấy bút và cục gôm thông thường mà không cần thiết bị gì hiện đại, làm cho đến khi nào thành thạo.

Giáo trình Kumon được thiết kế thông qua những bước nhỏ liên quan chặt với nhau. Thành thạo bước trước mới chuyển qua bước sau. Mỗi phần bài tập được hoàn tất là một bước kết nối với phần tiếp theo. Nếu luyện tập với các bài tập theo đúng phương pháp, trẻ sẽ phát triển được khả năng tự giải quyết vấn đề. Điều này nhằm tạo điều kiện để trẻ có thể tự học. Việc tự học sẽ mang lại cách hiểu thấu đáo hơn đối với mỗi vấn đề. Kumon quan niệm là thực hành khiến cho thành thạo, thành thạo khiến cho tự tin. Học sinh mà tự tin thì hứng thú, hứng thú khi học thì đạt kết quả tốt.

Phương pháp này thành công đến mức đã vượt ra xa khỏi biên giới nước Nhật. Sau 50 năm ra đời và phát triển, phương pháp Kumon đang được áp dụng tại 25.900 trung tâm Kumon ở 44 nước và khu vực trên khắp thế giới. Được cha mẹ đưa đến học tại các trung tâm Kumon không chỉ là những học sinh bị mất căn bản mà cả những học sinh chưa ham học, cả học sinh khá, giỏi, thậm chí cả trẻ trong độ tuổi mẫu giáo.

Giáo dục nên nhìn thấy mặt hạn chế không nhỏ của luận điểm "trẻ em cùng lứa tuổi thì cùng trình độ nhận thức" để nghiên cứu và sớm áp dụng phương pháp dạy của Kumon. Áp dụng được phương pháp này sẽ đem lại nhiều lợi ích trước mắt và lâu dài. Lợi ích trước mắt là giải quyết kịp thời các trường hợp học sinh theo không kịp trình độ chung ở một vài môn học công cụ (Toán, tiếng Việt, tiếng Anh...) trước khi các em này phải ở lại lớp. Lợi ích lâu dài là học sinh biết cách học, hứng thú học tập và trở nên tự tin.

TS Hồ Thiệu Hùng


23/3/08

Tư vấn tuyển sinh 5: Năm 2009

Nói tới 2009 vào lúc công việc tuyển sinh 2008 mới thực sự bắt đầu. Sớm quá chăng? Lo xa qua chăng?

Không! Câu chuyện này không thể quan niệm đơn giản rằng em học ngành này thì hay thế này, tốt thế kia? Em học ngành này học bổng du học sẽ rất nhiều em ạ? Em học ngành này sau 4, 5 năm nữa không thể lo thiếu việc làm nếu em học khá trở lên.


Nếu mình còn làm. Sẽ không có chuyện quan niệm đơn giản thế! Không biết là khi mình khẳng định như vậy có bị coi là chủ quan, là lý tưởng hoá không nhỉ? Mới chỉ có vài ngày đi thôi mà.

Hãy tự tin, hãy sáng suốt và lắng nghe! Đi một ngày đàng, học một sàng khôn mà!

Năm 2009, cạnh tranh với ai?

Năm 2009, truyền thông về hình ảnh nhà trường?

Năm 2009, cập nhật những sửa đổi đào tạo?

Năm 2009, University Days!

Năm 2009, bắt đầu từ 2008!

(tiếp tục cập nhật)

Tư vấn tuyển sinh 3: Về những câu hỏi

Sau những cuộc tư vấn cho các bạn học sinh, điều gì đọng lại ở nơi mình lớn nhất? Đó là những CÂU HỎI. Chìa khoá để mở cách cửa thông tin cho các em về các ngành, trường đào tạo là những câu hỏi.
Nhưng câu hỏi để hướng dẫn các em tiếp cận với truyền thông, tiếp cận với những nhà giáo ở trường PTTH, với những người thân trong gia đình và với những người như mình.

Quan trọng thế nhưng nghe các em hỏi, vừa thương vừa giận. Thương các em chưa có được sự chuẩn bị thật tốt cho chặng đường xa sẽ đến. Giận những người làm công tác giáo dục sao không lắng nghe và phát hiện những thiếu hụt trong mỗi câu hỏi của các em.

Chuyện về những câu hỏi

(tiếp tục cập nhật)